Begin juni liggen de eerste Nederlandse courgettes in de schappen. Klein, stevig, met een schil die bijna glimt. Maar in diezelfde supermarkt zie je ook de exemplaren van veertig centimeter, en die verleiden met hun formaat. Het gevoel klopt: meer groente voor je geld. Toch is precies die keuze de reden waarom courgette de naam 'waterige zomergroente' heeft. Het zit bijna altijd aan de maat.
Groter betekent wateriger
Als een courgette te lang aan de plant hangt, gaat alle energie naar zaadontwikkeling in plaats van smaakopbouw. De schil wordt harder, het vruchtvlees sponsachtiger en de smaak verdunt. Een courgette van 15 tot 20 centimeter heeft ferm vruchtvlees met een lichte, nootachtige ondertoon. Koop je hem te groot, dan eet je voornamelijk water met een vage groentesmaak.
Tuiniers die zelf courgettes kweken weten dit als geen ander. Ze oogsten soms dagelijks, want bij warm zomerweer verdubbelen de vruchten in omvang. Bij een goede Nederlandse zomerdag groeit een courgette met 5 tot 8 centimeter per dag, van perfect naar te groot in minder dan twee etmalen.
Zo herken je een goede courgette
Bij de groenteboer of markt is het eenvoudiger dan in de supermarkt. Dit zijn de kenmerken van een courgette op zijn best:
- Lengte: 15 tot 20 centimeter, maximaal 25
- Schil: strak gespannen en glanzend, zonder vlekken of zachte plekken
- Gewicht: voelt zwaar voor zijn formaat
- Kleur: helder en egaal, groen of geel
Courgettes zijn er ook in geel en wit. Ze smaken vergelijkbaar, maar ze zien er op een bord aantrekkelijker uit naast groene exemplaren. De gele variant heeft soms een iets zoetere smaak en laat zich goed rauw verwerken.
Rauw, gebakken of gegrild
Kleine courgette heeft een smaak die ook rauw prima werkt. Schaaf hem dun op een mandoline of snijd hem met een dunschiller in linten en maak er een carpaccio van: olijfolie, zeezout, citroen en rucola. De textuur is stevig genoeg voor in een salade, anders dan grote exemplaren die uitslaan zodra je ze snijdt.
Een andere manier om courgette rauw te verwerken is spiraliseren. Courgetti, zoals de spiraalvorm heet, werkt als pasta-alternatief voor een lichte maaltijd. Combineer het met een warme tomatensaus, pesto of gewoon geroosterde knoflook en olie. Het werkt het best met kleine, stevige courgettes - niet met de grote, waterige.
Bakken werkt het beste in een hete, droge koekenpan: geen deksel, geen stomen, maar een goede bruine korst. Twee minuten per kant op hoog vuur, daarna pas zout toevoegen. Zout trekt namelijk vocht, en je wilt een droog, bruin oppervlak. Knoflook, tijm en een goede scheut olijfolie zijn genoeg.
Op de barbecue of grillpan: snijd de courgette in de lengte in plakken van een halve centimeter, bestrijk met olie voor het grillen en wacht op echte grillstrepen voor je draait. Te vroeg draaien geeft een slap resultaat.
Combinaties die werken
Courgette is mild genoeg om veel kanten op te gaan. Een paar combinaties die bijzonder goed uitpakken:
- Citroen en munt - fris en zomers, allang ingeburgerd in de Nederlandse keuken
- Fetakaas of ricotta - de zoute romigheid contrasteert goed met het milde vruchtvlees
- Ansjovis of kappertjes - kleine hoeveelheden sterke smaak doen veel bij een neutraal basisproduct
- Pijnboompitten of walnoten - geven textuur en diepte, zeker bij gegrilde courgette
Verse kruiden zijn bij courgette onmisbaar. In ons artikel over koken met verse kruiden staat uitgelegd wanneer je basilicum toevoegt, hoe je tijm gebruikt bij warm bereiden en waarom munt bij zomergroenten zo goed samenwerkt.
De courgettebloem
Wie bij een tuinder of op de boerenmarkt koopt, kan courgettebloemen tegenkomen. Die grote, oranje bloemen van de plant zijn een delicatesse. Vul ze met ricotta en kruiden, dompel ze in een luchtig beslag en bak ze krokant. Ze zijn kwetsbaar: gebruik ze op de dag van aankoop.
In Nederland zijn ze minder gangbaar dan in Italië of Frankrijk, maar ze duiken steeds vaker op bij biologische tuinders en op de zaterdagmarkt. Vraag ernaar als je toch bij een tuinder bent, want ze worden zelden actief aangeboden maar zijn er in de zomer vaak wel.
Dit is wat je morgen anders doet
Kies voortaan bewust voor de kleinere courgettes. Controleer de schil, voel het gewicht en kies kwaliteit boven formaat. Een courgette van 200 gram geeft meer smaak dan één van 600 gram. Bak hem heet en droog, laat hem bruin worden aan de randen en gooi er aan het einde een handvol versgehakte kruiden over.
Het seizoen loopt van nu tot september, maar de eerste exemplaren van het jaar zijn de lekkerste. Precies zoals bij de tuinbonen van mei: vroeg in het seizoen, dan op zijn allerbest. Wie courgettes koopt als ze nog klein zijn, eet ze voor het eerst echt goed.
Meer weten over de voedingswaarde? Courgette is laag in calorieën en bevat onder andere vitamine B6, vitamine C en kalium - zie daarvoor de uitleg van het Voedingscentrum.